1. Bruggen van raciaal begrip

Zoals jullie weten heb ik een schaduwuitstapje gemaakt. Daarnaast en/of daardoor ben ik in de weer met de ja's en nee's in mijn leven. Voor ik verderga met mijn reis door de Leer en Verbonden toch nog een klein dingetje wat ik tegenkwam over ja en nee. Ik las dat het uiteindelijk makkelijker is om nee tegen iets te zeggen dan ja, omdat uit ja het doen voortvloeit. Doen betekent een investering van tijd en energie en de vraag of je dat waard is. Zoals jullie hieronder kunnen zien, is mijn antwoord daarop nog steeds volmondig JA. 

Een aantal jaren terug gaf president Russell M. Nelson een toespraak die de titel Bruggen bouwen kreeg. In deze toespraak zegt hij het volgende: "Verschillen in cultuur, taal, geslacht, ras en nationaliteit vallen uiteindelijk in het niet als gelovigen zich op het verbondspad begeven en tot onze geliefde Verlosser komen. Uiteindelijk beseffen we dat we alleen door een begrip van het ware vaderschap van God het ware broederschap van mannen en het ware zusterschap van vrouwen volledig kunnen waarderen. Dat begrip wekt het vurig verlangen in ons op om bruggen te bouwen die samenwerking in de hand werken in plaats van muren die buiten sluiten". 

Dit waren niet zomaar wat papieren woorden die president Nelson toen uitte. Integendeel. Twee jaar geleden ontving president Nelson nog de Gandhi-King-Mandela-vredesprijs van het Morehouse College voor het bouwen van bruggen van raciaal begrip. In onderstaand filmpje deelt hij zijn gevoelens over deze prijs.

In dit filmpje heeft president Nelson het onder andere over dat in de uitnodigingsbrief gesproken wordt over Joseph Smith en zijn kandidaatstelling voor het Amerikaans presidentschap. President Nelson gaat hierop in door te zeggen dat dit in 1844 was, het jaar echter dat Joseph Smith een martelaarsdood stierf. Ook zei president Nelson dat wij de visie van Joseph Smith eren. En dan zegt president Nelson dit: "Vandaag beseffen wij ten diepste dat geen enkele man of vrouw in slavernij gehouden moet zijn". Prachtig dat hij dat zo duidelijk zegt. Het Boek van Mormon is ook duidelijk wat dit betreft. Echter, dit jaar bestuderen wij de Leer en Verbonden. Dus door die bril zal ik later in het jaar zeker stilstaan bij wat daarin gezegd wordt over slavernij. Al dan niet aan de hand van wat Joseph Smith en Brigham Young hierover gezegd hebben. 

Echter, waar ik nu bij stil wil staan, is wat president Nelson vijf jaar geleden zei tijdens de NAACP Convention. Tijdens die toespraak (Nederlandse eigen vertaling toegevoegd) sprak president Nelson "over het belang van om arm in arm en schouder aan schouder elkaar overal te verheffen. En als we dat doen, zal de wereld nooit meer hetzelfde zijn". Ook in dit geval bleef het niet alleen bij woorden. Het leidde tot een brug van samenwerking waar ik het een volgende keer over wil hebben. 

Locking arms for racial harmony 

President Nelson en eerwaarde Brown

En nu?

Gisteravond ben ik naar een lezing geweest in Dordrecht, in de Grote Kerk.

Deze avond werd een proloog genoemd. Een proloog "is een korte tekst die voorafgaat aan het verhaal". Het echte verhaal begint pas op 1 juli 2023, de dag dat het Herdenkingsjaar Slavernijverleden van start gaat. Al zullen er vanaf juni al verschillende activiteiten zijn. 

Tijdens deze avond werd ingegaan op de rol van de kerk. Dat de koopman het eindelijk won van de dominee. Bijbelteksten die uit hun verband werden getrokken. En door alles heen, vaak met de Bijbel in de hand, het witte perspectief. Interessant vond ik ook de woorden van Sidney Breidel, die een heel eigen persoonlijk verhaal deelde, en die van Rowan van der Stelt, over sporen van dit koloniale verleden in de Grote Kerk en Dordrecht, die daar spraken namens Koloniaal verleden Dordrecht. De avond werd gloedvol afgesloten door Richard Kofi Crentsil, afkomstig van Ghana, voorganger en medeverantwoordelijk voor de muziek, zelf afkomstig uit een gebied waar veel mensen als slaven over zee werden verscheept. Met tot slot, in het sluitingswoord, de hoop dat deze avond zal leiden tot doorwerking, bewustwording en verbinding. 

Terwijl ik daar zo zat en luisterde naar de woorden uitgesproken in deze kerk, voelde ik een randje van verdriet. Niet vanwege mijn eigen kerk in het algemeen. In zijn toespraak "Vredestichters gezocht" zei president Russell M. Nelson nog het volgende: "Het evangelienet is het grootste net van de wereld. God nodigt allen uit om tot Hem te komen, 'zwarte en witte, geknechte en vrije, man en vrouw'. Er is plek voor iedereen. Er is echter geen plek voor vooroordelen, verkettering of onenigheid in welke vorm dan ook". Onlangs ontving president Russell M. Nelson een prijs voor het bouwen van bruggen van raciaal begrip. Dit is wat president Nelson zelf hierover zei. 

Morehouse College reikt de Gandhi-King-Mandela-vredesprijs 

uit aan president Russell M. Nelson

In zijn toespraak 'Vredestichters gezocht' heeft president Russell M. Nelson het ook over de eigen gelederen. Dat zijn wij, die lid zijn van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen Der Laatste Dagen wereldwijd. En daar zit mijn randje van verdriet. Kijkend naar de openheid gisteren in de Grote Kerk kon ik niet anders dan kijken naar mijn eigen gemeente. In het verleden waren er genoeg gelegenheden om te spreken, zowel van de kansel als in klassen, zeker juist in deze tijd, over bijvoorbeeld schriftuurteksten die verkeerd werden uitgelegd, de evangelieverhandeling 'Ras en het Priesterschap', 'God is geen aannemer des persoon' en 'God houdt van diversiteit'. Of, wat niet gebeurd is, in mijn eigen vrouwenorganisatie, aandacht geven aan Jane Elisabeth Manning James, die als zwarte pioniersvrouw werd geëerd met een standbeeld. Uiteindelijk werd er vanaf de kansel aandacht aan haar gegeven, maar niet door iemand die wit was. 

In een eerder blog, 'Leer van het verleden', schreef ik al dat de Protestantse Kerk Nederland bezig was met een groot onderzoek. Ik eindig dit blogje met een vraag van de migrantenkerken: "Zullen we het ook nog even over het verleden hebben?" En geef zelf dit als antwoord: "Ja. Erkenning van dit verleden is kunnen praten in de kerk, nu. En dan heb ik het ook over mijn kerk". Niet De Kerk. 

Speculaties

In de Leer en Verbonden [Officiële verklaring 2], een van de boeken van de kerk, lezen we het volgende: "In het Boek van Mormon staat dat 'allen voor God gelijk zijn', zowel zwarte en blanke, geknechte en vrije, man en vrouw (2 Nephi 26:33). Uit de geschiedenis van de kerk blijkt dat mensen uit alle rassen en etnische groepen in vele landen zich hebben laten dopen en getrouw aan de kerk zijn gebleven. In de tijd van Joseph Smith is een klein aantal zwarte mannelijke leden van de kerk tot het priesterschap geordend. Ook blijkt uit de geschiedenis van de kerk dat de kerkleiders al vroeg ophielden met het verlenen van het priesterschap aan zwarte mannen van Afrikaanse afkomst. De kerkelijke verslagen bieden geen helder inzicht in de oorsprong van dit gebruik. Latere kerkleiders waren van mening dat er openbaring van God nodig was om dit gebruik te wijzigen en zochten zijn leiding in gebed. Die openbaring werd door president Spencer W. Kimball ontvangen en is op 1 juni 1978 in de Salt Laketempel aan andere kerkleiders bevestigd".

Interessant is het woord 'gebruik', dat tot twee keer toe gebruikt wordt. David O. McKay [een eerdere president van de kerk] heeft ooit gezegd: "Er is nu niet, en er is nooit een doctrine geweest in deze kerk dat de n.....onder een goddelijke vloek staan. Het is een gebruik, geen leer, en het gebruik zal op een dag worden veranderd". 

De openbaring, die president Spencer W. Kimball ontving, maakte een einde aan alle beperkingen in verband met ras die eens op het priesterschap van toepassing waren. Na deze openbaring kwam ouderling Bruce R. McConkie, een van de betrokken apostelen, met een verklaring, waarin hij zei: "Vergeet alles wat ik heb gezegd of wat president Brigham Young of president George Q. Cannon of wie dan ook in het verleden heeft gezegd dat in strijd is met de huidige openbaring. We spraken met een beperkt begrip en zonder het licht en de kennis die nu in de wereld is gekomen".

Maar de praktijk is weerbarstig als het gaat om vergeten en veel zwarte leden bleven geconfronteerd worden met wat toen werd onderwezen, en trouwens nu nog. Hierbij denk ik zelf aan mijn blogje over Esau. Vandaar dat de kerk in 2013 met een evangelieverklaring kwam over 'Ras en het priesterschap': "Vandaag verwerpt de kerk de theorieën die men in het verleden aanhaalde: een zwarte huid is een teken van goddelijke ongunst of vervloeking; een zwarte huid wijst op onrechtschapen handelingen in het voorsterfelijk leven; huwelijken tussen verschillende rassen zijn zondig; zwarten of mensen van andere rassen of volkeren zijn ondergeschikt. De kerkleiders in deze tijd veroordelen elke vorm van racisme in het heden of verleden".

President Nelson condemns racism, pleads for peace

De zin "Vandaag verwerpt de kerk..." vind ik een interessante. Dat heeft direct met mij, en mijn kerkelijk leven te maken, zonder afbreuk te willen doen aan de rest van de verhandeling, wat ik uiteraard ook niet los kan zien van mezelf. In de verhandeling wordt namelijk het volgende gezegd: "In de loop der jaren hebben kerkleiders en -leden gespeculeerd over de reden voor de beperking op het priesterschap en de tempel. Geen enkele van deze theorieën is echter officiële leer van de kerk."

 Ouderling Jeffrey R. Holland: "Dat de theorieën waarmee men de beperkingen probeerde te verklaren 'folklore' zijn (kan verder ingaan op dit woord, maar wil dat niet), die in geen geval in stand mogen worden gehouden. Hoe goedbedoeld de verklaringen ook waren, ik denk dat ze bijna allemaal ondeugdelijk en/of fout zijn. We weten niet waarom dat gebruik bestond." Weer dat woord "gebruik". Wat elder Holland zegt in de Liahona komt trouwens uit een door hem gegeven interview. Ik ben niet de enige die knipt en plakt. 

Elder Dallin H. Oaks zei, na er op gewezen te hebben "dat sommige leiders en leden zo onverstandig hadden geprobeerd een rechtvaardiging te vinden voor het verbod": "...Het is niet de gewoonte van de Heer om redenen te geven. We kunnen geboden redenen geven. Als we dat doen, staan we er alleen voor. Sommige mensen gaven redenen voor het verbod en ze bleken het op spectaculaire wijze bij het verkeerde eind te hebben. Daar zit een les in... Laten we niet de fout maken die in het verleden is gemaakt, door hier, en op andere gebieden, redenen proberen te geven aan openbaring."

Of 'de ban' een openbaring is geweest of een 'gebruik' maakt voor mij op dit moment niet zoveel uit. De boodschap is duidelijk, en daar heeft Elder Holland het ook over in zijn interview, dat wat men toen onderwees niet mag worden doorgegeven. De vraag is alleen of wij daar toe in staat zijn. Kunnen we die 'vergeet-alles-wat-er-gezegd-is-bril op onze neus zetten en de Schriften lezen zonder dat we gekleurd worden door het verleden? Want één ding weet ik wel, door eigen ervaring, dat het nog niet zo eenvoudig is om deze bril af te zetten, met een andere blik de Schriften te lezen, en tijdens de lessen op zondag te spreken over dit omdenken. 

"We have a long history of turning to the Scriptures to explain what we're doing, rather than doing what we do because we found it in the Scriptures."

Foto: Jeffrey D. Alfred, Deseret News, Quote?