2. Fairness for all

 

Voordat je denkt: wat heeft bovenstaande plak-en-knipgebeuren nu met 'Fairness for all' te maken? Dan kan ik je nu al vertellen: alles. Al is dit natuurlijk wel afhankelijk van waar precies je oog opvalt. Tenminste, laat ik het anders zeggen: er zit een rode draad in verwerkt. Dit keer is die rode draad, 'Fairness for all', mijn kapstok, waar ik allerlei hangers, onderwerpen, aan kan ophangen. Zolang ik die rode draad zie, ben ik op de goede weg, ongeacht het aantal zijstraten dat ik eventueel onderweg kan tegenkomen. 

Van de zomer had ik een Zomerboek cadeau gekregen waarin een 'zomer notebook' zat. Manlief, hij had eerst wel zo zijn bedenkingen, en ik zijn hiermee aan de slag gegaan. Om de beurt nemen wij een uitstapjesdag voor onze rekening en beschrijven wij in het kort, aan de hand van tekst, foto's en/of plaatjes, wat wij die dag hebben gedaan. Officieel is de opdracht "One sketch a day", daarvoor moet je echter niet bij ons zijn. 

Wij zijn op de dag van de afbeelding naar Madurodam geweest en hebben daar "de Eerste Vrije Statenvergadering van 1572" bijgewoond. "Wat zij toen besloten, zorgt ervoor dat wij nu in vrijheid kunnen leven". Deze show van vijf minuten eindigt met deze woorden op de muur geprojecteerd:

"Vrij:

. Om te denken

. Om te geloven

. Om te zijn wie je bent."

Eerder zei men het zo in deze voorstelling: "Waar je kunt denken wat je wilt, waar je kunt geloven wat je wilt en kunt zijn wie je bent. Wat ik niet los kan zien van 'Fairness for all'. 

Dat ik aandacht geef aan 'Fairness for all' heeft te maken met de toespraak 'Levend in Christus' van president Dallin H. Oaks, die wij onlangs in onze vrouwenorganisatie, de ZHV, bespraken.  Hij zei namelijk het volgende: "Als volgelingen van Christus moeten we ernaar streven om vreedzaam en liefdevol met andere kinderen van God samen te leven die niet onze waarden delen en niet de verbondsverplichtingen hebben die wij op ons genomen hebben. In een democratisch bestel moeten we streven naar billijkheid voor iedereen". Mijn 'Fairness for All'-rode draad. 

Ik werk met verschillende rode draden om het overzicht te bewaren. Maar mijn hoofdthema is en blijft: dat 'Allen gelijk zijn voor God'. President Oaks begon zijn toespraak namelijk met te spreken over de opstanding. Een pijler van ons geloof, die "tot allen zal komen, zowel jong als oud, zowel geknechten als vrijen, zowel man als vrouw, zowel goddelozen als rechtvaardigen". Waarbij ik tegelijkertijd er achteraan dacht: "zwarte en witte".  

Vorige week, tijdens de algemene conferentie, gaf president Oaks een toespraak met als titel 'The Gospel of Jesus Christ Is For All'. Ik wacht op de Nederlandse vertaling van deze toespraak, en dan kom ik erop terug. Deze toespraak is namelijk voor mij ook een zijstraat. Die ik voor nu maar de ALL-zijstraat noem, want het woord 'all' is wat mij opviel toen ik naar deze toespraak luisterde. Misschien moet ik nog een keer gaan luisteren en de 'all's' turven. "Zijn genade, ik citeer nu president Oaks, is er voor iedereen. Het Boek van Mormon leert dat onze Heiland allen uitnodigt om tot Hem te komen en deel te hebben aan zijn goedheid;

en Hij verwerpt niemand die tot Hem komt,

zwarte en witte, geknechte en vrije, man en vrouw;

Hij is de heidenen indachtig;

en alleen zijn voor God gelijk,

zowel de Joden als de andere volken".

Tot slot nog dit, wat ik ook zie als een zijstraat, een hanger: Dordrecht mag dan de stad zijn waar de Eerste Vrije Statenvergadering plaatsvond, "het begrip vrijheid gold in 1572 alleen voor een bepaalde groep in Europa en strookte niet met de latere slavernij en koloniale onderdrukking". In de tentoonstelling 'Verweven Verleden', die binnenkort te zien is in het Hof van Nederland, wordt stilgestaan bij dit koloniale verleden van Dordrecht. En zo ga ik van het 'Hof van Nederland' in het klein naar 'Hof van Nederland' in het groot. 

Hof van Nederland: Verweven Verleden

Een komma, geen punt

 

Allereerst wil ik jullie bedanken voor het delen van mijn Nehoriaanse olifant stukje. Pas op het laatst, net voor het publiceren, voegde ik nog het zinnetje "pass it on" toe. Dit naar voorbeeld van het filmpje. En dat hebben jullie gedaan! Heerlijk. Aan de andere kant best wel triest dat ik dit heerlijk noem. En dat ik hier op mijn blog aandacht voor vraag. Want in wezen zou deze kennis, zoals de kerk was in de dagen van Joseph Smith en zoals die nu is, algemeen aanvaarde kennis moeten zijn, maar de praktijk laat dus wat anders zien.

rtvdordrecht.nl

Afgelopen zondag zijn wij, manlief en ik, naar de herdenking slavernijverleden in de tuin van het DordrechtsMuseum geweest. Tijdens deze herdenking, in navolging van andere steden, bood burgemeester Kolff zijn excuses aan "voor de rol van het stadsbestuur van Dordrecht." In zijn toespraak zei de burgemeester onder andere, wat met nu te maken heeft, dit: "Ik wil hier benadrukken dat ik burgemeester ben van en voor alle inwoners van Dordrecht, dus ook van diegenen die vinden dat excuses te laat of misschien overbodig zijn. Los van het nut en de noodzaak van een excuus wil ik duidelijk onderstrepen dat we met elkaar een klus te klaren hebben. Namelijk: bepalen hoe we met elkaar willen samenleven. En daar is de inzet van iedere Dordtenaar bij nodig".

Het bepalen van hoe we met elkaar willen samenleven heeft voor mij alles te maken met het benoemen. Het woord benoemen heb ik verschillende malen tijdens deze herdenking voorbij horen komen. Hoe kunnen we één in Christus zijn als dit onderwerp onbesproken blijft, zoals de evangelieverhandeling 'ras en priesterschap', en de herstelling van de kerk door middel van Joseph Smith? Althans in de kringen om mij heen. En dat juist in het Herdenkingsjaar Slavernijverleden, dat niet alleen in het teken stond van herdenken, maar vooral ook waarin bewustwording centraal stond en hoe nu samen verder te gaan. 

Vorig jaar april, aan de vooravond van het herdenkingsjaar, schreef ik dat ik, tijdens het bijwonen van een lezing in de Grote Kerk van Dordrecht, een randje pijn voelde. Helaas, zoals ik het afgelopen jaar persoonlijk gemerkt heb, blijkt het benoemen, met onder andere het delen van je verhaal, het praten over de herstelling van de kerk en alles daaromheen, toch nog wel een dingetje te zijn. Ik ervaar dit als een muur. En die blijkt uiteindelijk hoger te zijn dan ik had verwacht. Zoals het slavernijverleden, ik spreek nu in het algemeen, zijn doorwerking heeft in de maatschappij, zo heeft het restrictieverleden, zijn doorwerking in de leden van de kerk waar ik lid van ben. Een komma dus, en geen punt. 

1. Degenen die er niet in slagen om van de geschiedenis te leren...

In de corona periode hebben wij ons eigen eiland, het eiland van Dordrecht, verkent. Iedere 

keer schoven wij een stukje op. Toen van lieverlee de wereld beetje bij beetje meer open ging werd ons verkenningsgebied groter en schoot ongemerkt het verkennen van Dordrecht, zoals in de corona periode, erbij in. Zie de foto's van vandaag, ze hebben allemaal op de een of andere manier iets te maken met water, als een soort vervolg hierop.

We hebben een aantal havens gefotografeerd. Dat we niet alle havens hebben gefotografeerd wist ik, omdat we alleen in de binnenstad zijn geweest. Dat het slecht een handjevol havens bleek te zijn kwam ik later achter, toen ik mij afvroeg hoeveel havens Dordrecht nu echt heeft. Het bleken 36 binnenhavens te zijn. Wat ze daar precies mee bedoelen, geen idee. Want als ik denk aan een binnenhaven dan denk ik automatisch ook aan een buitenhaven. Wat voor havens het ook zijn, ik had er geen idee van dat het er zoveel waren. Zo zie je maar hoe slecht je je eigen stad kent. 

In nog een ander opzicht bleek ik mijn eigen stad slecht te kennen. "Dordrecht was namelijk 

de derde suikerstad van Holland en de geschiedenis van de stad is daarmee onlosmakelijk verbonden met kolonialisme, slavernij en mensenhandel". Dat Dordrecht de derde suikerstad van Holland kon worden heeft alles te maken met haar ligging aan het water. 

Zeg je water, en je wil van de ene kant naar de ander kant, ook in de stad zelf, dan kun je niet om een brug heen. In dit geval een brug die open, of is het nu dicht, stond. Rechts zie je Papendrecht en links Zwijndrecht.

Dit is het uitzicht, wanneer je je omdraait richting de haven.

Terwijl wij stonden te wachten, viel mijn oog op deze steentjes die Stolpersteine worden genoemd. Struikelstenen. Ik sta nu in de Boomstraat, en wat nu mijn uitzicht is, was eens het uitzicht van familie De Heer, die in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en in een concentratiekamp vermoord omdat ze jood waren. Mozes Cohen de Heer, geboren in 1863, vermoord 15 december 1942 in Auschwitz. Rosalie Cohen de Heer, geboren 1901, vermoord 19 november 1942, Auschwitz. Grietje Cohen de Heer, geboren 1899, vermoord 19 november 1899, Auschwitz. "Degenen die er niet in slagen om van de geschiedenis te leren, zijn gedoemd deze te herhalen."

Vervolgens zijn we doorgereden naar de omgeving van de Kuipershaven en de Nieuwe Haven, waar een aantal panden zijn die gelinkt kunnen worden aan het slavernijverleden van Dordrecht. 

Op weg naar de volgende haven moesten we, opnieuw, wachten voor een brug. Stil staan, al dan niet gedwongen, kan soms maken dat je dingen ziet die je anders misschien niet zou zien, zoals de tekst op deze ton. 

Hier zijn we in de omgeving van de Korte Engelenburgerkade met niet te missen op de achtergrond de Grote Kerk, met ook daar sporen van het slavernijverleden. 

Met een prachtige doorkijk naar Zwijndrecht.

En ja, opnieuw weer een brug en wel een heel speciale brug. Hij werd namelijk met de hand bedient.

Even kwijt waar dit was. In ieder geval in één van de havens. En de schepen die hier lagen waren meer dan groot. 

Daarna zijn we doorgereden richting de Grote Kerk, waar we onderweg er naar toe gestopt zijn om deze foto te maken. Dordrecht heeft een slavernijverleden. Los daarvan is het gewoon een prachtige oude stad die de moeite waard is om te bezichtigen. Ook vanaf het water 'fluisterstil'.

Uiteindelijk zijn we geëindigd midden in de binnenstad, bij het stadhuis, wat op het eerste gezicht een vreemde plek is om onze 'haventrip' te eindigen, wat niet zo is. Want in het boekje 'Verhalen van Dordrecht, Slavernijverleden Dordrecht' las ik onder andere dat "door het bestuur van Dordrecht gunstige voorwaarden werden gecreëerd voor suikerraffinadeurs en de handel in andere koloniale waren."

Op de foto van het Stadhuis zie je een trappetje dat naar het water leidt. Wanneer je dat doet, kom je hier uit. Je zou zo met laarzen aan het water in kunnen stappen, zo ondiep is het daar waar het donker groen is. Eigenlijk ben ik best benieuwd waar je dan uit zou komen. Niet dat ik de behoefte heb om dat te ontdekken. Het op papier weten is voor mij genoeg. 

Uitspraak:  Degenen die er niet in slagen...., Winston Churchill

De impact van woorden

Na mijn rondwandeling in Sittard, en daar de nodige foto's van te hebben gemaakt, dacht ik heerlijk onderuit te kunnen gaan met een tijdschrift. Mijn stoel zo gedraaid dat ik al lezend zo tussendoor naar het landschap en het snel voorbij stromende water kon kijken. Even niets, en al helemaal niet nog meer foto's. Tot ik al lezende het volgende artikel tegenkwam. 

De afgelopen tijd meer bezig geweest met 'kerk en slavernij en alles daaromheen' waardoor een aantal andere 'onderwerpen' op mijn blogplankje zijn blijven liggen, zoals mijn rondwandeling in Sittard. Niet alleen Sittard, maar ook dit onderwerp: "Waarom het uitmaakt hoe woke je iets zegt". 

Wanneer je bedenkt dat als er over anderen, zij die niet 'blank' zijn, wordt gesproken als geel, rood, zwart en bruin, waarom dan niet over zij die blank zijn als wit? Tenminste als je uitgaat van een multi gekleurde samenleving waar mensen allemaal deel uitmaken van één en dezelfde kleurenkaart. Dat dit gevoelig ligt, blijkt uit dit artikel 'Blank of wit: een taalstrijd met een politieke ondertoon' naar aanleiding van het feit dat de NOS heeft aangegeven liever "voortaan het woord wit te gebruiken in berichten, omdat blank in tegenstelling tot zwart een positieve connotatie heeft".

Een tijdje geleden zijn wij naar de tentoonstelling "Koloniaal verleden Dordrecht" in het Augustijnenhof geweest. Daar een aantal foto's gemaakt. Hieronder één van de foto's die ik toen heb gemaakt, met daaronder de tekst van deze afbeelding.

De impact van woorden.

"Naast dat wij taal gebruiken om te communiceren, vormt het ook onze waarneming en constructie van de realiteit. Door maatschappelijke ontwikkelingen is taal altijd in verandering. Zo zit er ook een koloniale erfenis in taal, omdat er in deze periode diverse woorden zijn ontstaan vanuit een racistische beeldvorming en vandaag de dag nog gebruikt worden. Door bewustwording over deze erfenis worden bepaalde woorden niet langer gebruikt en worden er nieuwe woorden toegevoegd in onze taal. Het niet langer gebruiken van woorden gaat dus niet over het wijzigen en wissen van geschiedenis, maar over het creëren van ruimte voor meerstemmigheid en erkenning".

In 2019 besloot het Amsterdam Museum de term 'Gouden Eeuw' niet meer te gebruiken. De term 'Gouden Eeuw' draagt eraan bij dat de 17e eeuw enkel vanuit het perspectief van witte machtshebbers wordt gezien. Een periode van mensenhandel en slavernij wordt neergezet als perioden van nationale trots.

Ook woorden als 'ontdekking' en 'ontdekkingsreizen' hebben dezelfde lading. Bij het woord 'ontdekken' ligt de focus op avontuur en niet op de onderdrukking van oorspronkelijke inwoners. Het impliceert dat er voor de komst van de Europeanen geen samenlevingen waren met een eigen sociale en culturele structuur. De geschiedenis van Azië, Afrika, Amerika en Australië begon niet pas met de komst van Europeanen.  

Een andere ontwikkeling is het niet langer gebruiken van de woorden 'slaaf', 'slaven' en 'slavenhandel'. Dit reduceert mensen tot eigendom. Het erkent daarmee iemands menselijkheid niet. Het was geen eigen keuze en werd met dwang en geweld opgelegd. Daarom is het de standaard om tot slaaf gemaakte mensen en mensenhandel te gebruiken. 

Meer weten over koloniaal taalgebruik, raadpleeg dan de publicatie 'Words Matter' van het Tropenmuseum waarin diverse woorden opgenomen zijn met context en alternatieven."

Tekst "De impact van woorden": Koloniaal Verleden Dordrecht  Afbeeldingen tijdschrift: Psychologie Magazine.

Keti Koti herdenking 2023

Sorry, er is iets misgegaan. Om de video te zien klik op de link. 

Keti Koti herdenking

Toespraak burgemeester Kolff van Dordrecht

Twee vliegen in één klap

 

De opmerking 'twee vliegen in één klap' heeft alles te maken met het feit dat ik in de Trouw een artikel tegenkwam dat ging over de tentoonstelling 'Koloniaal verleden Dordrecht' in het Augustijnenhof, en over de herdenking van gisteravond over afschaffing slavernijverleden in de tuin van het Dordrechts Museum. Helaas is dit artikel in de Trouw exclusief voor abonnees, maar de kop zegt ook al iets. 

Zoals jullie weten heb ik de tentoonstelling "Koloniaal verleden Dordrecht" samen met manlief bezocht en daar ook al iets over geschreven. Meer blogjes zullen waarschijnlijk volgen, want voor nu is het mijn intentie om deze tentoonstelling, aan de hand van foto's die ik heb gemaakt, als het ware in stukjes op te delen. 

Wat ik niet wist, maar nu dankzij het artikel in de Trouw wel, is dat "Breidel en Van der Stelt, van organisatie Koloniaal Verleden Dordrecht, op eigen kosten deze kleinschalige expositie hebben ingericht. Zelfs de muren hebben ze eigenhandig geschilderd. 'We hebben er geen cent subsidie voor gekregen". Vandaar de woorden "het is dankzij initiatieven van de inwoners dat Dordrecht dit weekeinde stilstaat bij zijn slavernijverleden". Want zij staan toch wel aan "de boom" van dit alles. 

Trouw schreef ook dat "langzaamaan krijgt ook het gemeentebestuur oog voor de koloniale erfenis van de suikerstad". Dat bleek gisteren wel uit het feit dat burgemeester Kolff aanwezig was en ook sprak. Wel waren er gemengde gevoelens na zijn toespraak. Ik citeer opnieuw Trouw: "dat hij weinig voelt voor formele excuses, betreurt GroenLinks-raadslid Kitty Kruger. Niet hij persoonlijk, maar de gemeente als instituut moet erkennen wat er in het verleden fout is gegaan".

Wie wel sorry zeiden, waren de Dordtse kerken. Komende zondag wordt er in Dordrecht, in diverse kerken, aandacht gegeven aan Keti Koti. Ik hoor nog de woorden, bij herhaling uitgesproken: "Hoe is het in Gods naam mogelijk dat..." die tijdens de herdenking gisteren werden uitgesproken door iemand namens de Dordtse kerken. Op die herhaalde uitgesproken zin kom ik zeker nog terug. 

Afbeelding: AD Regio 30-06-23

Keti Koti Dordrecht

Dordrecht herdenkt voor het eerst slavernijverleden

Het was bijzonder om bij deze herdenking aanwezig te zijn. Niet alleen als nazaat van slaaf gemaakten maar ook als inwoonster van Dordrecht. Om in mijn eigen stad te ervaren hoe men de handen in één heeft geslagen om dit mogelijk te maken. 

Meer nieuws volgt.

Verborgen verleden

Zoals jullie weten, zijn manlief en ik afgelopen zaterdag naar de tentoonstelling 'Koloniaal verleden Dordrecht' in het Augustijnenhof geweest. Daar een aantal foto's gemaakt. De eerste foto die ik met jullie wil delen is die van de Plantage Mariënbosch. 

En dat heeft alles te maken met dit stukje tekst: "Na de afschaffing van de slavernij kwamen er 269 contractarbeiders uit India en 242 uit Java naar plantage Mariënbosch. Deze komst ging vaak gepaard met misleiding. Er werd een ideaalbeeld geschetst van hoge lonen, een vrije woning, medische zorg, recht op gratis terugkeer en nabijheid van werk. De verre reis werd vaak niet benoemd. De praktijk was zware arbeid verrichten onder erbarmelijke omstandigheden, onregelmatig uitbetalen van loon, slechte medische zorg en slechte huisvesting."

Het verhaal gaat namelijk dat één van mijn voormoeders van Java kwam. Het kan dus zomaar zijn dat zij ook als contractarbeidster geronseld is. Denk dat dit woord de lading wel dekt. Al weet ik natuurlijk niet met zekerheid dat het in haar geval ook zo is gegaan, maar ik ga daar wel van uit. En, zo gaat het verhaal verder, dat zij niet terecht kwam op de Antillen of in Suriname, maar op een plantage in Brits-Guiana, wat toen een kolonie van Engeland was. 

De Volkskrant had een serie die ging over "Ons koloniale verleden in vijftig voorwerpen". Een van de voorwerpen die ze bespraken was de katlies, het kapmes, maar het ging ook over contractarbeid. In dit artikel wordt onder andere het volgende gezegd over contractarbeiders: "Dat ze eind 19de en begin 20ste eeuw uit Brits-Indië naar Suriname kwamen om op de plantages te werken. Dat tussen 1873 en 1916 34.300 contractarbeiders uit Brits-Indië naar Suriname vertrokken. En dat in de 17de en begin 18de eeuw deze arbeiders hun nut als werkvolk op rubber-, suiker- en theeplantages in Azië en in koloniën als Réunion, Mauritius en Brits-Guyana al hadden bewezen". En dan wordt er dit gezegd (hierbij denk ik aan mijn voormoeder): "Vooral voor vrouwen, en met name voor weduwen, woog het ontsnappen aan de onderdrukkende kastenmaatschappij zwaar". Maar, zo valt te lezen in dit artikel: "Er was weinig reden tot romantisering. Vrouwen werden zowel door de werkgevers als in de eigen gemeenschap geregeld minachtend behandeld".

Een paar jaar geleden heb ik een DNA test gedaan. Uit de test bleek dat ik 2% Zuid-Aziatisch ben, en ik moest denken aan de verhalen die gingen over mijn voormoeder, alleen dan nu met een ander land als uitkomst. Ik denk, gezien waar mijn voormoeder uiteindelijk terechtkwam, een plantage, het uiteindelijk niet zo veel uitmaakte of ze nu van Java of van India kwam, gezien de verhalen over plantages en contractarbeiders. Verhalen die steeds meer en meer aan hun verborgenheid worden onttrokken en in de openbaarheid worden gebracht.  

Er zijn meer verhalen te vertellen

 

Afgelopen zaterdag zijn manlief en ik naar de tentoonstelling "Koloniaal verleden Dordrecht" geweest. Ik kom nog terug op dit bezoek van ons aan het Augustijnenhof. 

Eerst wil ik nog aandacht geven aan iets anders en dat heeft alles te maken met mijn blogje "Mijn reis begint ook met een verhaal". Ik schrijf daarin over mijn kerk en haar verleden. Want hoe kan ik iets schrijven over het onderzoek van de Protestantse kerken zonder stil te staan bij het verleden van mijn eigen kerk? 

Mocht je misschien lid zijn van een andere kerk, en denken dat je je handen in onschuld kunt wassen (afgelopen week behandelden wij in de zondagsschool "de laatste aardse uren van de Heiland"), ook de Rooms-Katholieke Kerk Nederland heeft een verklaring afgegeven over slavernij, waarin ze zeggen "dat ook katholieken medemensen tot slaaf hebben gemaakt en deelnamen aan de slavenhandel of zelf tot slaaf zijn gemaakt en dat dit haaks staat op de christelijke boodschap, dat mensen broeders en zusters zijn omdat ze allemaal geschapen zijn naar Gods beeld en gelijkenis". Men erkent "het onvoorstelbare leed dat de slavernij tot gevolg had en ook de gevolgen die nu nog doorwerken". In de maatschappij zeker, maar misschien ook nog wel in de kerken nu. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de vloek van Cham, de zoon van Noach. 

Maar dit, het bovenstaande, is eigenlijk helemaal niet waar ik het over wil hebben, al is dit wel een soort voortborduren op dit verleden van mijn kerk. Je kunt je afvragen of er überhaupt zwarte mensen waren die in die periode de behoefte voelden om lid te worden van 'zo'n kerk'. In een van mijn blogjes heb ik al aandacht gegeven aan Jane Elizabeth Manning James, een zwarte pioniersvrouw die vorig jaar geëerd werd met een eigen standbeeld, en Darius Gray, die aan de basis stond van de Genesis Group. Behalve hun verhaal en mijn verhaal zijn er meer verhalen te vertellen, bijzondere verhalen zelfs, en het kan zo maar zijn dat ik de komende tijd er een aantal uitlicht. Eén ervan heb ik al op het oog, wordt vervolgd dus. 

Discover the many histories of black Mormons

Het koloniaal verleden van Dordrecht

 

Op de folder van het Documentatie- en Kenniscentrum Augustijnenhof werden we niet alleen uitgenodigd om de Arij Boogerman Lezing "Leren leven met het verleden" van Mpho Tutu van Furth bij te wonen, maar ook werd er een tentoonstelling onder onze aandacht gebracht. De volgende tekst stond op deze folder: 

Het koloniaal verleden van Dordrecht. 

Vanaf 24 juni 2023 wordt er een tentoonstelling aan gewijd in de Augustijnenhof.

Wat is de betekenis daarvan en hoe kunnen we ons in deze tijd verzoenen met dat verleden?

In de Augustijnenkerk werd in 1913 een druk bezochte herdenking gehouden ter gelegenheid van 50 jaar afschaffing slavernij. Nu, 110 jaar later zijn we er terug en de herinneringen aan de slavernij zijn zeker nog niet verstomd. Nog steeds zijn er mensen die het moeilijk vinden om dit verleden in hun leven een plek te geven."

Documentatie- en Kenniscentrum Augsustijnenhof Dordrecht

Deze tentoonstelling zal geopend zijn t/m 30 juni 2023 en is gratis te bezoeken. Meer informatie over deze tentoonstelling vind je hier en hier.

Uiteraard gaan wij deze tentoonstelling bezoeken. Wordt vervolgd dus. Onze fietsten staan er al. Nu wij nog.