Posts tonen met het label Sittard. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Sittard. Alle posts tonen

donderdag 10 augustus 2023

Nog bezig met mijn blogplankje

 

Dat ik mijn blogplankje, een verzameling onderwerpen die eventueel geschikt zijn om iets mee te doen op mijn blog, nog niet achter me laat, heeft alles te maken met onze zondagsschool leesopdracht van deze week. Althans, met de zin van het inleidende stukje: "Tegen de tijd dat Paulus zijn zendbrief aan de Romeinse kerkleden (een heterogene groep Joden en niet-Joden) schreef, was de Kerk van Jezus Christus al veel meer dan een handjevol gelovigen uit Galilea." Ik moest even googelen om goed te begrijpen wat er nu precies bedoeld wordt met "heterogene groep". Ik kwam de volgende uitleg tegen: "Heterogene groepen zijn groepen waarin leerlingen voor bepaalde kenmerken van elkaar verschillen. Bij heterogene groepen wil je dat de leerlingen elkaar versterken, ondersteunen, uitdagen, enz. In heterogene groepen wordt de diversiteit dus ingezet als meerwaarde." In de uitleg over heterogene groepen gebruikt men het woord leerlingen. Zijn wij dat in wezen ook niet allemaal? Leerlingen van Jezus Christus? Men heeft het ook over diversiteit. Diversiteit die wordt ingezet als meerwaarde. 

Wanneer ik het woord diversiteit hoor, dan kan ik niet anders dan denken aan Darius Gray en "Diversity is good". Maar ook aan de woorden van ouderling Dieter F. Uchtdorf: "Hoewel de verzoening bedoeld is om meer op Christus te lijken, is zij niet bedoeld om ons allemaal hetzelfde te maken. Soms verwarren we verschillen in karakter met zonde. We kunnen zelfs ten onrechte denken dat iemand die anders is dan wij God niet behaagt. Deze manier van denken brengt sommigen ertoe te geloven dat de kerk ieder lid in dezelfde vorm wil gieten - dat we allemaal op elkaar moeten lijken, dat we allemaal hetzelfde moeten voelen, denken en doen. Dat zou in tegenspraak zijn met het karakter van God. Het is ook in tegenspraak met het oogmerk en doel van de Kerk van Jezus Christus, die de keuzevrijheid van ieder van Gods kinderen erkent en beschermt - met alle verstrekkende gevolgen daarvan".



Waren in het Nieuwe Testament niet de Joden die de niet-Joden in hun Procrustusbedje wilden stoppen door te verwachten dat de heidenen zich lieten besnijden? Maardaar gaat de les van deze week ook over:"dat de besnijdenis niet langer als teken van Gods verbond met zijn volk wordt vereist". Maar het leidde in het verleden wel tot "tegengestelde opvattingen, waardoor een raad van kerkleiders in Jeruzalem over de kwestie moest beslissen".

Terwijl ik dit neerschrijf, moet ik ergens toch ook denken aan Charles Beltjens en zijn gedicht over de condor, en vraag ik me af in hoeverre hij zichzelf uiteindelijk herkende in zijn eigen gedicht. Hij was succesvol met zijn gedichten, maar eenmaal terug thuis in Sittard, werd hij niet her- en erkend als zodanig. Integendeel. Hij werd gezien als een zonderling die door kinderen werd nageroepen. Hieronder een aantal regels uit zijn gedicht over de condor. 

In een verschrikkelijke schreeuw verheft hij zich
Alsof hij probeert het plafond te verbrijzelen
Zijn hoofd stoot zich aan het onbuigzame hekwerk
En, een lange rochel uitstotend, valt hij op de grond
Als een gevallen engel met trillende vleugels,
Lag de colossale vogel geluidloos;
Soms weer rechtkomend op zijn trillende benen,
Grient hij droevig bij het zien van de hemel.

De Joden uit Paulus' tijd hebben geprobeerd hem op allerlei mogelijke manieren te kortwieken. Desondanks bleef hij vliegen. Is dat niet de les die wij van Paulus kunnen leren? Ook wij, ondanks alles, zijn geroepen om te vliegen. 

Afbeelding: Pixabay, Gedicht Charles Beltjens, Uitleg heterogene groep: kenniscentrumpotential.be


dinsdag 8 augustus 2023

De impact van woorden



Na mijn rondwandeling in Sittard, en daar de nodige foto's van te hebben gemaakt, dacht ik heerlijk onderuit te kunnen gaan met een tijdschrift. Mijn stoel zo gedraaid dat ik al lezend zo tussendoor naar het landschap en het snel voorbij stromende water kon kijken. Even niets, en al helemaal niet nog meer foto's. Tot ik al lezende het volgende artikel tegenkwam. 




De afgelopen tijd meer bezig geweest met 'kerk en slavernij en alles daaromheen' waardoor een aantal andere 'onderwerpen' op mijn blogplankje zijn blijven liggen, zoals mijn rondwandeling in Sittard. Niet alleen Sittard, maar ook dit onderwerp: "Waarom het uitmaakt hoe woke je iets zegt". 




Wanneer je bedenkt dat als er over anderen, zij die niet 'blank' zijn, wordt gesproken als geel, rood, zwart en bruin, waarom dan niet over zij die blank zijn als wit? Tenminste als je uitgaat van een multi gekleurde samenleving waar mensen allemaal deel uitmaken van één en dezelfde kleurenkaart. Dat dit gevoelig ligt, blijkt uit dit artikel 'Blank of wit: een taalstrijd met een politieke ondertoon' naar aanleiding van het feit dat de NOS heeft aangegeven liever "voortaan het woord wit te gebruiken in berichten, omdat blank in tegenstelling tot zwart een positieve connotatie heeft".

Een tijdje geleden zijn wij naar de tentoonstelling "Koloniaal verleden Dordrecht" in het Augustijnenhof geweest. Daar een aantal foto's gemaakt. Hieronder één van de foto's die ik toen heb gemaakt, met daaronder de tekst van deze afbeelding.



De impact van woorden.

"Naast dat wij taal gebruiken om te communiceren, vormt het ook onze waarneming en constructie van de realiteit. Door maatschappelijke ontwikkelingen is taal altijd in verandering. Zo zit er ook een koloniale erfenis in taal, omdat er in deze periode diverse woorden zijn ontstaan vanuit een racistische beeldvorming en vandaag de dag nog gebruikt worden. Door bewustwording over deze erfenis worden bepaalde woorden niet langer gebruikt en worden er nieuwe woorden toegevoegd in onze taal. Het niet langer gebruiken van woorden gaat dus niet over het wijzigen en wissen van geschiedenis, maar over het creëren van ruimte voor meerstemmigheid en erkenning".

In 2019 besloot het Amsterdam Museum de term 'Gouden Eeuw' niet meer te gebruiken. De term 'Gouden Eeuw' draagt eraan bij dat de 17e eeuw enkel vanuit het perspectief van witte machtshebbers wordt gezien. Een periode van mensenhandel en slavernij wordt neergezet als perioden van nationale trots.

Ook woorden als 'ontdekking' en 'ontdekkingsreizen' hebben dezelfde lading. Bij het woord 'ontdekken' ligt de focus op avontuur en niet op de onderdrukking van oorspronkelijke inwoners. Het impliceert dat er voor de komst van de Europeanen geen samenlevingen waren met een eigen sociale en culturele structuur. De geschiedenis van Azië, Afrika, Amerika en Australië begon niet pas met de komst van Europeanen.  

Een andere ontwikkeling is het niet langer gebruiken van de woorden 'slaaf', 'slaven' en 'slavenhandel'. Dit reduceert mensen tot eigendom. Het erkent daarmee iemands menselijkheid niet. Het was geen eigen keuze en werd met dwang en geweld opgelegd. Daarom is het de standaard om tot slaaf gemaakte mensen en mensenhandel te gebruiken. 

Meer weten over koloniaal taalgebruik, raadpleeg dan de publicatie 'Words Matter' van het Tropenmuseum waarin diverse woorden opgenomen zijn met context en alternatieven."


Tekst "De impact van woorden": Koloniaal Verleden Dordrecht  Afbeeldingen tijdschrift: Psychologie Magazine.

Sittard


Manlief had een werkafspraak in Limburg. Voordat hij naar zijn afspraak ging, reed ik mee voor de gezelligheid en heeft hij mij afgezet in Sittard. Eerst het winkelgebied verkend, daarna de omgeving. Heb die dag veel foto's gemaakt, zodat manlief aan de hand van de foto's kon zien waar ik allemaal ben geweest.

Dit is de eerste foto die ik heb genomen. Ik dacht dat ik nog steeds in het winkelgebied zat, maar toen ik de hoek om kwam, zag ik opeens dit landschap. Werd er helemaal door verrast. 




Hetzelfde water van net, maar dan genomen aan de andere kant. Rechts zie je de bibliotheek. 



Dit is ook wat je ziet als je daar staat. 



Ik ben niet bekend met Sittard en haar omgeving. 
Tijdens mijn wandeling heb ik me laten leiden door wat ik zag. 




In de verte kon ik dit zien en dacht ik in eerste instantie dat het een boom was. 




Naast de 'boom' was een richtingwijzer. 
De geheime tuinen vond ik wel goed klinken. 
Daarnaast werd er gesproken over Stadsomwalling, wat ik ook wel zag zitten. 
Dus hier afgeslagen naar boven. 




Eenmaal boven aangekomen bleek ik een prachtig uitzicht te hebben op een kloostertuin. Op een van de muren was een bordje met de volgende informatie: "Het jaar 1677 was het rampjaar waarin Sittard werd verwoest en de vestingfunctie voorgoed verdween. De schootsvelden werden verpacht en in gebruik genomen,  soms als kloostertuin van de binnen omwalling gelegen kloosters. Via een onderdoorgang door de wal was de kloostertuin van de Ursulinen bereikbaar en werd in deze tuin zelfs een begraafplaats voor de zusters aangelegd". 




Op hetzelfde bordje over de kloostertuin stond ook deze informatie: "Van oudsher heeft Sittard relatief veel Joodse inwoners gehad. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog waren ruim 230 Joden in Sittard geregistreerd, inclusief zo'n 90 Duitse vluchtelingen. Slechts enkelen overleefden de oorlog en ter herinnering aan de 160 omgekomen Joodse burgers uit de regio is in de kloostertuin een monument opgericht".




Wat je hier ziet is een Berceau. "Een Berceau is een overdekt paadje of laantje, dat vroeger werd aangelegd binnen kloostermuren, bij kastelen en deftige buitens. In kloostertuinen werden deze sierlijke ornamenten gebruikt om onder te brevieren. De kloosterlingen liepen dan, al biddend, met hun brevier, het boek dat de gebeden bevat die een geestelijke van de Katholieke Kerk dagelijks moesten bidden, door het met groen overdekte laantje op en neer". Het bleken allemaal peren te zijn, wel allemaal verschillende soorten. 
De eerste peren zijn al aangeplant begin 1900. 




Om bij stil te staan.




Ergens vanuit de tuin uitzicht op het klooster.




Dit is de begraafplaats van de Ursulinen die in de kloostertuin werd aangelegd. 
De Ursulinen kwamen in 1843 naar Sittard en hebben daar gewoond tot 1977. 




Dit is nog steeds een onderdeel van de kloostertuin. 




Om van de stadsomwalling in de kloostertuin te komen heb ik gebruik gemaakt van dit trappetje. Dit trappetje heb ik ook weer gebruikt om terug te komen op de stadsomwalling. 




Om uiteindelijk hier terecht te komen: Jardin d'Isabelle. Op het bordje staat het volgende geschreven: "Ontdek hier de romantische geschiedenis van 'Jardin d'Isabelle', een betoverende stadstuin genoemd naar Isabelle de Borman, de dochter uit een rijke doktersfamilie. Deze prachtige tuin was ooit privéterrein van de familie De Borman, die woonde aan de gezellige Markt. Maar wat maakt deze tuin zo bijzonder? Het is het verhaal van Isabelle's liefde voor de bohemien dichter Charles Beltjens dat de aandacht trekt. Ondanks hun hartstochtelijke wens om te trouwen, verbood dokter De Borman hun huwelijk en stuurde Charles weg. Hij vertrok naar Frankrijk waar hij in zijn moedertaal, het Frans, gedichten schreef die hem bekend maakten. Toch blijft Charles voor altijd verbonden met Jardin d'Isabelle, met fragmenten van zijn beroemde gedicht over de condor - 'Le condor captif' - en een kopie van zijn door Gjus Roebroek vervaardigde borstbeeld, beide te bewonderen in deze romantische tuin". 

De tuin is prachtig, maar aan het verhaal vind ik niets romantisch. Integendeel. Op 24 tuinen met een verhaal wordt dit een ongelukkige liefdesgeschiedenis genoemd en ik geloof dat dat beter de lading dekt. Op deze site kunnen we het volgende lezen over Charles: "In Frankrijk was Charles succesvol, maar eenmaal terug in Sittard werd hij beschouwd als een zonderling. Pas na zijn dood werd hij als een genie beschouwd en werd er al snel geijverd voor een standbeeld".




Tegenover deze tuin is nog een andere tuin, Cour Solanus. Om op het bordje het volgende te lezen over deze tuin: "Oorspronkelijk was dit een kruidentuin van het Dominicanenklooster, met tegen de stadswal een pesthuisje waar lijders aan de pest en andere besmettelijke ziektes naartoe werden gestuurd om ze af te zonderen van de rest van de stadsbewoners. Later werd deze tuin de buitenruimte ('cour') van de internaatsstudenten van de Jezuïeten en het Franciscaanse missiehuis 'Franciscus Solanus'. Tegenwoordig is het een prachtige tuin die zijn naam dankt aan deze missie. Je kunt nog steeds de indrukwekkende vleugel uit 1870 zien, in Engelse landhuisstijl, waar de Jezuïeten hun internaat hadden".




Na deze tuinen ben ik weer teruggegaan naar de stadsomwalling,



en zag ik dit trappetje dat uiteindelijk leidt tot.... 
Wie weet daadwerkelijk tot een romantisch verhaal. 



De straat overgestoken




en toen werd ik even afgeleid. 
Ik zag namelijk een fietsroutebord en daar wij graag fietsen,
 kon ik het niet laten om even een kijkje te nemen. 




In gedachten zag ik ons al uit dit straatje komen, Sittard in.




Om daarna mijn weg verder te vervolgen op de stadsomwalling.




Hier viel wat te kiezen en ik koos voor Fort Sanderbout. 
Per slot van rekening is Sittard een vestingstad, dus in Sittard zijn en het fort niet te hebben gezien, dat is zoiets als in Parijs zijn en niet de Eiffeltoren zien, toch?



Onderweg genoot ik van prachtige doorkijkjes.








Ik weet niet wat ik precies verwacht had van Fort Sanderbout, maar niet dit. Ik was op de plaats van bestemming aangekomen met opnieuw een tekstbordje: "Joodse begraafplaats. Rechts ligt Fort Sanderbout, het enige bolwerk dat nog over is van de vroegere vesting. Het fort heeft alle sloopplannen overleefd, omdat boven op het fort een Joodse begraafplaats lag. De grond boven Fort Sanderbout werd na de verwoesting van 1677, toen Sittard als vestingstad werd opgegeven en 'open stad' werd, kort na 1700 aangewezen als begraafplaats voor de groeiende joodse gemeenschap. Dit bleef zo tot 1840, toen zij een gedeelte van de nieuwe algemene begraafplaats kregen toegewezen. De Joodse begraafplaats op Fort Sanderbout werd in 1955 met toestemming van het Rabbinaat om nooit opgeklaarde redenen en tegen alle joodse regels in geruimd"



Ik zag wel een trap. 




Deze bracht mij naar de restanten van Fort Sanderbout. 
Het deurtje links leidt wel ergens naar toe. 



Terug de trap op, naar de stadsomwalling. 
Aan het eind van de stadsomwalling de straat overgestoken naar




Door dit leuke straatje,



waar ik onderweg dit bordje tegenkwam, maar deze tuin, ik zag hem niet zo snel, gelaten voor wat hij was. 




Om mijn straatje verder te vervolgen.




Om uiteindelijk in de buurt te zijn waar manlief mij in de ochtend had afgezet.
Met dit verschil, nu niet de winkelstraat in




maar dit schattige straatje.




Langs de pluktuin




en nee, ik ben niet in Duitsland. 




Om via een plein, vol met terrassen, terecht te komen bij deze kerk. En opnieuw weer een bordje met de volgende tekst: "Michiels- of Paterskerk. De prachtige Paterskerk is gewijd aan Sint-Michiel, de aartsengel die de duivelse draak van de Reformatie moest verslaan, en heet daarom ook wel de Michielskerk. Boven de ingang toont een nisbeeld dit indrukwekkende verhaal. De Dominicanen bouwden deze kerk en wijdden deze in 1668 in. Bewonder de fraaie voorgevel die een typisch voorbeeld is van Zuid-Nederlandse barok, die ook te zien is bij de Augustijnen- en de Jezuïetenkerken in Maastricht en kerken in steden zoals Luik, Leuven, Brussel en Antwerpen. Het leeuwtje naast de ingang is een knipoog naar de ontsnapte circusleeuw die ooit een kerkdienst verstoorde. Maar het meest opmerkelijke is het reliëf in de topgevel waar Dominicus de rozenkrans ontvangt van Maria, waarbij de hond ernaar verwijst dat de Dominicanen in het Latijn ook wel 'Domini canes' worden genoemd, oftewel "Honden van de Heer".




En hier de leeuw die zomaar een kerkdienst durfde te verstoren. 




En zo ziet de kerk er van binnen uit.




Om uiteindelijk via dit plein, 




en deze straat




uit te komen wat ik in eerste instantie zag als een boom, om later tot de ontdekking te komen dat er hoofden op zitten. 




Na al het lopen is het goed rusten. Althans, dat dacht ik. 
Want ik bleek toch nog niet uitgefotografeerd te zijn. 



Tekstbordjes: Vereniging Sittards Verleden