2. Een niet-zichtbare oorlog

Afgelopen Tweede Pinksterdag waren wij in Breda voor de Naussaudag en bezochten wij het Kasteel van Breda. Om daar te komen, moesten wij door Park Valkenberg. Het eerste wat ons opviel, waren deze portretten. In totaal zijn het er zestien. 

Daarom zie je deze portretten.

Net als het beeld Stille Strijd is dit een reizende tentoonstelling. Met dit verschil dat deze tentoonstelling depressiviteit als thema heeft. OPEN over depressiviteit, de naam van deze tentoonstelling, heeft als doel het taboe te doorbreken en het onderwerp bespreekbaar te maken. "Het vertelt de verhalen van jongvolwassenen tussen de 18 en 35 jaar oud die kampen met mentale problemen."

Het doel van Stille Strijd is zelfdoding bespreekbaar maken en het taboe doorbreken. "Niemand praat over doodsoorzaak nummer 1 onder jongeren. Het probleem is echter gigantisch." Wat 'Stille Strijd' ook laat zien is dat wanneer het gaat om zelfdoding, depressieve klachten wel als een van de belangrijkere risicofactoren kan worden beschouwd. Naar schatting heeft 80% van de mensen met een depressie last van suïcidegedachten. En zo kun je de ene tentoonstelling niet los zien van de andere. 

OPEN over depressiviteit is een project van stichting 'Open mind'. Zij hopen op deze manier, "door de opvallende portretten van jongeren in de openbare ruimte en de intrigerende verhalen, dat jongeren depressie beter herkennen, en zich vrijer voelen om over hun depressie te praten en handvatten aangereikt krijgen hoe met een depressie om te gaan."

Ik kon niet zomaar voorbij lopen

Tevens las ik op de site van Open mind dat alleen al in Nederland "1 miljoen mensen last hebben van depressie, en dat ongeveer 800.000 mensen hiervoor medicatie (anti-depressiva) gebruiken. En dat volgens de voorspelling van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) depressie volksziekte nummer één wordt. Effectieve preventie en erover praten lijkt daarin de sleutel." Ergens las ik ook dat uiteindelijk "een kwart van de volwassenen van 18-75 jaar ooit in het leven te maken krijgt met een depressie." Geen cijfers waar je blij van wordt.

1. Een niet-zichtbare oolog

Ik val maar gelijk met de deur in huis. Zowel dit stukje als mijn volgend logje gaat over depressiviteit en zelfdoding. Uit onderzoek blijkt namelijk dat je het een eigenlijk niet los kunt zien van het ander. Ik las dat "naar schatting 80% van de mensen met een depressie last heeft van zelfmoordgedachten. De grote meerderheid zal niet tot zelfmoord overgaan, maar depressieve klachten worden wel als een van de belangrijkere risicofactoren beschouwd".

In het verleden heb ik al eerder een stukje over dit onderwerp geschreven, doordat ik in mijn directe omgeving hiermee geconfronteerd werd. En nu dan weer opnieuw een stukje hierover. Wanneer je zoiets van dichtbij 'meemaakt', kun je gewoonweg niet meer om dit onderwerp heen. Het negeren, er aan voorbij lopen zonder er aandacht aan te geven, zou als het ware voelen als doorlopen met een steentje in je schoen. Dit probleem, deze niet-zichtbare oorlog die iemand inwendig kan voeren, is te groot en tevens te pijnlijk, voor zowel degene die het doet als voor degene die achterblijft, om te negeren. En daar ligt tevens het probleem. Er rust namelijk een taboe op praten over mentale gezondheid en zelfdoding. Om die reden probeert men op verschillende manieren aandacht te vragen voor depressiviteit en zelfdoding. Wat zeer confronterend kan zijn, zoals ik zelf van dichtbij gezien heb. 

Via de krant wist ik van dit beeld, maar een afbeelding in de krant is toch echt heel wat anders dan daadwerkelijk oog in oog met dit beeld te staan.

Dit beeld heeft een grote nummer 1 op zijn rug. En dat is niet voor niets. "Niemand praat over doodsoorzaak nummer 1 onder jongeren. Probleem is echter gigantisch."

Ik kan niet om dit filmpje heen...

De dag dat ik schreef over onze persoonlijke waarde in de ogen van God, het belang aan verscheidenheid van stemmen, en dat ik niet voor een koortje mijn nest uit zou komen, bleek de zoon van een dierbare vriendin van mij niet meer in staat te zijn om voor wat dan ook zijn nest uit te komen. Zij weet dat ik hierover zal schrijven en zij heeft mij haar vertrouwen gegeven.

Het filmpje gaat over dat jouw stem van belang is. Elder Holland, want dit filmpje is gebaseerd op zijn toespraak "Gezongen en niet-gezongen liederen", zegt het zo: "Op die dagen dat we uit de toon lijken te vallen en ons minder voelen dan alle anderen, vraag ik u, in het bijzonder de jongeren van de kerk, te bedenken dat het Gods opzet was dat niet alle stemmen in zijn koor hetzelfde klinken. Juist de verscheidenheid - sopranen en alten, baritons en bassen - zorgt voor de mooiste muziek. Ieder schepsel van God heeft een plekje in het koor. Als we onze eigen uniekheid uit het oog verliezen...dan raken we de rijke schakeringen in toon en timbre kwijt die God bij de schepping van een wereld vol verscheidenheid voor ogen had". 

Geen moment erbij stilgestaan dat toen ik dit filmpje deelde, er op dat moment mensen waren die niet meer in staat waren om de stop uit hun nest te halen, laat staan hun stem te laten horen. Die door alle regen die op hen neerdaalde niet meer in staat waren hun hoofd boven water te houden en verdronken in het dagelijks leven, tot ik de toespraak van elder Holland zag staan tussen de info over "Zelfmoordpreventie en hulpverlening aan nabestaanden". Hierdoor heeft deze toespraak en het filmpje zeker een andere lading gekregen. 

Vandaag bespraken we de toespraak "Ga gewoon door - vol geloof". Soms is gewoon, dat blijkt wel, niet op te brengen. Gelukkig werd dit als aanvulling gezegd: "Als ik het over ontmoediging heb, zeg ik niet dat 'gewoon doorgaan met geloof in Christus' het enige is wat mensen met een klinische depressie, angststoornis of andere ziekten moeten doen. Voor deze vrienden, familieleden en anderen herhaal ik de raad van onze kerkleiders om alstublieft medische, psychologische en geestelijke zorg te zoeken, en daarbij uw vertrouwen in de Heer te stellen. Mijn hart gaat uit naar ieder van u die met deze unieke moeilijkheden worstelt. We bidden oprecht voor u". 

Veel wil ik er verder niet over zeggen. Alleen dit, en misschien uiteindelijk wel het allerbelangrijkste, zeker als lid van de kerk zijnde, en dat betreft de twee volgende uitspraken. De ene is van ouderling Dale G. Renlund: "Als iemand een eind aan zijn leven of haar leven maakt, kan alleen God zijn of haar gedachten, daden en toerekeningsvatbaarheid beoordelen. Zelfmoord hoeft niet het allesbepalende kenmerk van iemands eeuwige leven te zijn." De andere uitspraak komt uit de toespraak: 'Suicide: Some things we know, and some we do not' van ouderling Russell M. Ballard die ouderling Bruce R. McConkie aanhaalt: "Zelfmoord bestaat uit het vrijwillig en opzettelijk van het leven beroven, vooral als de betrokkenen verantwoordelijk zijn en gezond van geest zijn. Personen die aan grote spanningen worden blootgesteld, kunnen de controle over zichzelf verliezen en mentaal vertroebeld raken tot het punt dat ze niet langer verantwoordelijk zijn voor hun daden. Zulke mensen mogen niet veroordeeld worden, omdat zij zichzelf van het leven beroofden. We moeten ook bedenken dat het oordeel aan de Heer is; Hij kent de gedachte, bedoelingen en capaciteiten van mensen, en hij zal met zijn oneindige wijsheid te zijner tijd alle dingen rechtzetten".