Het vertellen van je verhaal

 

In mijn vorige logje had ik het erover dat "de Urkers achterlijk en onzakelijk waren wat inhield dat ze niet geschikt waren voor werken op het land". Als het gaat om niet geschikt te zijn voor werk op het land, dan bevinden Urkers zich in goed gezelschap. Ook de Europeanen, alleen speelt dit verhaal zich niet af in Nederland, maar in Amerika, waren niet geschikt om op het land te werken. Om die reden besloot men om grote groepen mensen uit Afrika te deporteren en als slaaf bij hen op de plantages te laten werken. Een van de slavenhouders zei dit erover: "Wij hadden de slaven uit Afrika hard nodig. Wie anders kon al het zware werk doen? Ik had een suikerplantage in Suriname. Vooral in de oogsttijd was er enorm veel zwaar werk te verrichten. Sommige slaven konden het werk niet aan. Die verving ik door betere slaven. Met de verkoop van suiker ben ik schatrijk geworden".

Voordat men besloot "slaven uit Afrika in te voeren werkten er krijgsgevangen Indianen op de plantages. Zij waren echter niet bestand tegen de slechte behandeling en het loodzware werk". "De naam Indianen komt van Columbus, die hoopte een westelijke route naar Indië te vinden, en hij veronderstelde aanvankelijk die inderdaad gevonden te hebben. De plaatselijke bevolking die hij daar aantrof, noemde hij dan ook indianen, omdat ze op Indiërs leken. Een woord dat sindsdien de verzamelnaam is geworden van de inheemse Amerikaanse bevolking. Aangezien deze mensen de nazaten waren van de werkelijke ontdekkers van het continent, gaat de term 'ontdekking van Amerika' in verband met de landing in 1492 uit van een Europees perspectief".

De term 'Europees perspectief' is denk ik wel een terugkerend thema van mij op het blog. Misschien niet zo verwoord, maar ik denk, zeker lezend tussen de regels door, toch wel duidelijk. Hierbij denk ik alleen maar aan: "Hoe is het in Godsnaam mogelijk dat". Al gaat dit niet op voor het Urker schedels verhaal. Toch past dit verhaal net zo goed op mijn blog als de andere verhalen vanwege het gemeenschappelijke in het oordeel, de erfenis en haar doorwerking. Bovenal laat dit verhaal ook zien hoe belangrijk het is dat je je verhaal kunt vertellen. "Er kon opeens gepraat worden over dat zoute verleden, waarin men door de wetenschap en politiek werd genegeerd".

Praten over het verleden, en daar recht aan doen, heeft ook alles te maken met welke woorden je wel of niet gebruikt. Zelf denk ik hierbij aan de woorden wit en blank, maar ik denk ook aan de Lamanieten vanwege het Boek van Mormon. Zeker twee onderwerpen om iets mee te doen. En dan nog: "God is geen aannemer des persoons", mijn hoofdstraat. 

Afbeelding: AD 27 januari 2024. 

De bril die we dragen

 

Jullie hebben even moeten wachten op Urk. Ondertussen hebben jullie je misschien afgevraagd wat Urk nu heeft te maken met de dingen waar ik het over heb op mijn blog.  Uiteindelijk meer dan je denkt. Vandaar dat dit geen stedentripje wordt. Integendeel zelfs, en dat heeft alles te maken met een artikel uit het Weet Magazine dat ik onlangs in handen kreeg. Het Weet Magazine is een tijdschrift dat de wetenschap benaderd vanuit een christelijk perspectief en daar stond een heel interessant artikel in over Urk.

"Schedelroof in naam der wetenschap." Dat was wat ik als eerste las. Hmmm, nooit geweten dat daar zoiets had plaatsvonden. Het tweede wat ik las was "Achterlijke eilandbevolking moest maar eens even zwijgen..." Achterlijke eilandbevolking? Wacht eens even, Urk is toch Nederland? Uiteraard, maar Nederlander zijn is niet altijd genoeg, dat blijkt wel uit het verhaal van Urk. De site Urker Schedels geeft een 'mooi' inkijkje in de ontwikkeling van dit achterlijke denken. Hieronder een samenvatting.

"Het eerste wat je opvalt wanneer je de site Urker Schedels opent is de naam Johann Friedrich Blumenbach. Het is deze Duitse meneer, anatoom en antropoloog, die meent dat de mensheid uit vijf rassen bestaat. Hij publiceert een artikel waarin zestig menselijke schedels worden besproken, waaronder één van Urk. Volgens Blumenbach wijken de Zuiderzeeschedels af door een sterk terugwijkend voorhoofd en in een min of meer vooruitstekende kaak. En dan begint het balletje te rollen, of moet ik zeggen het schedeltje. Want dit moet nader onderzocht worden. In dit nader onderzoeken gaat men zelfs zo ver dat de Urkse bevolking wordt onderworpen aan allerlei schedelmetingen 'Het Urk Project'. Uiteindelijk komt men, de wetenschappers van die tijd, met een definitieve uitslag 'de Urkers zijn achterlijk en onzakelijk, wat inhoudt dat ze niet geschikt zijn voor werken op het land' en niet te vergeten, ze zouden zich ook nog vermengd hebben met Joden. Daar de Urkers niet geschikt zijn voor werken op het land - de Flevopolder moet worden ingericht en men wil een modelsamenleving creëren - heeft men een oplossing voor het 'Probleem Urk'. Deporteer gewoon de helft van de bevolking, plus de toekomstige bevolkingsaanwas."

Schedelmetingen Urk

Gingen door tot in de jaren dertig

Ik zelf vind een paar woorden en namen die de moeite van het onthouden waard zijn, zoals Blumenbach. Van hem komt de indeling van de verschillende rassen. Op hem kom ik nog terug. Uiteraard, zou ik bijna zeggen, heeft men het ook over de Joden. En dan het woord deporteren. Het gedwongen verplaatsen van mensen, in dit geval Urkers, maar wat we ook niet los kunnen zien van concentratiekampen en Nazi-Duitsland. De deportatie van Urkers ging uiteindelijk niet door vanwege de woningnood (hoe actueel), en oppositie vanuit de regering. 

Het Weet Magazine artikel over Urk gaat ook nog in op social darwinisme. Zomaar wat zinnen uit dit sociaal darwinisme stukje: "De lagere Afrikanen mogen op allerlei manieren vernederd worden. Maar niet alleen zij, ook indianen, Aziaten, Aboriginals enzovoort. Die 'lageren' werden zelfs opgesloten achter tralies, in een soort dierentuin, zodat blanke westerlingen, (de hogeren) naar hen konden kijken om met eigen ogen te zien hoe 'wild' ze nog waren. Het ging zelfs zo ver dat 'lageren' gedwongen werden gesteriliseerd...je gaat toch ook niet fokken met een zwak paardenras? Gelukkig is daar verandering in gekomen en wordt het sociaal darwinisme nu niet meer als wetenschap beschouwd. Maar invloeden waren voor velen nog tot ver in de twintigste eeuw merkbaar."

Over deze gebeurtenissen op Urk heeft men een boek geschreven, genaamd Zoutzoet, wat je, als je de link volgt, digitaal kunt lezen. Volgens één van de onderzoekers en tevens medeschrijver van dit boek "staan de schedels voor de manier waarop decennialang met Urk is omgegaan. Het project doorbrak een taboe. Er kon ineens gepraat worden over dat zoute verleden." Ik kan nu niet anders denken aan wat Mpho Tutu van Furth zei, namelijk dat "de reis begint met het vertellen van je verhaal". Door de gelegenheid die ze kregen ging dit zeker op voor de Urkers. 

Afbeelding Urker schedels: https://urkerschedels.wordpress.com/chronologie/

2. Breek af die muur van uitsluiting

Onlangs bespraken wij de toespraak "Heer, wij willen Jezus zien" in onze vrouwenorganisatie.  In deze toespraak bespreekt ouderling Daines dat hij wist dat God anderen volmaakt liefhad, maar voelde dat niet voor zichzelf. Ergens halverwege deze toespraak zegt hij dit: "Hoe meer je over de Heiland te weten komt, hoe makkelijker het wordt om op zijn barmhartigheid, zijn oneindige liefde te vertrouwen. Ouderling Jeffrey R. Holland heeft ons geleerd dat Jezus kwam om ons te tonen 'wie en wat God, onze eeuwige Vader is, en dat Hij Zich in ieder land en in iedere bedeling volledig aan zijn kinderen toewijdt."

Ik zou nu amen kunnen zeggen. Het bovenstaande zou op zich al volstaan. Maar waarom dan die pikhouweel? Dat heeft alles te maken met hetgeen ouderling Baines bijna aan het einde van zijn toespraak zegt, namelijk dit: 

"Wie u ook bent, wat uw verleden ook is, er is een plek voor u in deze kerk.

Pak een pikhouweel en een spade, en voeg u bij de werkploeg."

Aan het zinnetje "er is een plek voor u in deze kerk" hangt een voetnoot. Het is deze voetnoot die voor mij deze toespraak extra interessant maakt. In deze voetnoot, zie nummer 29, wordt namelijk het volgende gezegd: "President Nelson heeft ons herhaaldelijk opgeroepen om onze kring van liefde uit te breiden tot de hele mensheid. In mei 2022 zei hij tegen de jongvolwassenen dat etiketten opplakken 'kan uitlopen op vooroordelen en vijandigheden. Elke mishandeling of elk vooroordeel tegenover een ander vanwege nationaliteit, ras, seksuele geaardheid, geslacht, opleiding, cultuur of andere belangrijke aanduidingen is een belediging voor onze Schepper. Het bedroeft mij zeer dat onze zwarte broeders en zusters over de hele wereld door racisme en vooroordeel zo veel ellende te verduren hebben. Ik roep vandaag onze leden overal op om het goede voorbeeld te geven en zich te ontdoen van elke houding of handeling die door vooroordeel wordt ingegeven. Ik smeek u om respect voor al Gods kinderen te bevorderen. Vooroordelen stroken niet met het geopenbaarde woord van God. Gunst of ongenade bij God is afhankelijk van iemands toewijding aan Hem en zijn geboden, niet van iemands huidskleur of andere kenmerken. Daartoe behoren alle vooroordelen die gebaseerd zijn op ras, etniciteit, nationaliteit, stam, geslacht, leeftijd, handicap, sociaal-economische situatie, godsdienstige of agnostische overtuiging, en seksuele geaardheid."

Die pikhouweel oppakken, en een ieder met respect te behandelen en elke houding of handeling die door vooroordeel wordt ingegeven te laten varen, is nog niet zo eenvoudig. Soms, laten we wel wezen, zijn we gewoon gezichtsblind. Zelfs als het onder onze ogen gebeurd. Ik denk nu opnieuw aan Urk. Wordt vervolgd dus. 

Afbeelding: Pixabay